drogi 02 (2).png
WYDANIE: marzec - kwiecień | 2 (85) 2026

DROGI SAMORZĄDOWE

marzec - kwiecień

Szanowni Czytelnicy, oddajemy w Państwa ręce kolejny numer „Dróg Samorządowych” – wydanie, w którym szczególnie mocno wybrzmiewa obszar przenikania się technologii, ekologii, finansów i prawa.

Sądzę, że wielu z Państwa już zauważyło, jak dynamicznie zmienia się samorządowa rzeczywistość drogowa. Nieustannie pojawiają się coraz nowsze możliwości: innowacyjne technologie, cyfrowe narzędzia zarządzania infrastrukturą oraz programy wsparcia krajowego i unijnego. Nie sposób poradzić sobie z dzisiejszą rewolucją drogową. W tym wydaniu „Dróg Samorządowych” koncentrujemy się na aktualnych faktach.

W dziale Technologie przyglądamy się trwałości i opłacalności stosowania mieszanek mineralnoasfaltowych z asfaltem naturalnym. Czy to oznacza powrót do sprawdzonych rozwiązań? W kolejnej części analizujemy oddziaływanie środowiskowe oświetlenia drogowego – temat, który w dobie rosnącej świadomości ekologicznej mieszkańców nabiera nowego znaczenia.

W części Warto wiedzieć podejmujemy temat skuteczności planów zrównoważonej mobilności miejskiej. To dziś nie tylko kwestia dokumentów, lecz realnego wpływu na jakość życia mieszkańców.

Z kolei ekspert tematyki samorządowej – Ewelina Stańczyk-Malicka zauważa, że własność dróg publicznych oraz metod ich finansowania pokazuje wielowymiarowy charakter ingerencji w sferę prawa własności w kontekście realizacji zadań publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem infrastruktury drogowej oraz mechanizmów jej finansowania.

Dział Projektowanie szuka odpowiedzi na zagadnienia: czy technologia LED to rzeczywiście opłacalna inwestycja, czy konieczność wynikająca z podążania za nowoczesnością? Czy szykany w strefie 30 mogą skutecznie zastąpić tradycyjne progi zwalniające? I wreszcie – jak wdrożyć i efektywnie wykorzystać bliźniaka cyfrowego do inwentaryzacji oraz zarządzania zielenią miejską?

W obszarze Utrzymanie dróg analizujemy czynniki determinujące zadania oczyszczania ulic – temat mający kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa, trwałości nawierzchni i estetyki przestrzeni.

W dziale W ogniu polemik przybliżamy dyskusję wokół opłat za zajęcie pasa drogowego oraz analizujemy stanowisko rządu wobec postulatów RPO.

W Prawnych Zeszytach Drogowych omawiamy regulacje dotyczące reklam w świetle prawa budowlanego, najnowsze orzecznictwo NSA z 2025 r. w sprawie budowania zjazdów z dróg publicznych, decyzje dołączane do wniosku o ZRID oraz rewolucyjne zmiany w prawie budowlanym, które mogą istotnie wpłynąć na codzienną praktykę zarządców dróg.

Życzymy Państwu owocnej lektury. Mamy nadzieję, że prezentowane artykuły staną się dla Państwa wsparciem w codziennej pracy.

Redakcja czasopisma „Drogi Samorządowe”

Zamów prenumeratę

UTRZYMANIE DRÓG

MICHAŁ STAWOWIAK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

CZYNNIKI OKREŚLAJĄCE ZADANIA OCZYSZCZANIA DRÓG I ULIC

Zadania oczyszczania ulic są wyznaczane przez szereg czynników, od których zależy rozmiar, częstotliwość i technologia oczyszczania. Większe wymagania porządkowe stawia się miastom stanowiącym ośrodki życia politycznego, kulturalnego, społecznego oraz miejscowościom politycznym i wypoczynkowym. Stąd też w tych miastach powierzchnia ulic przejmowana do komunalnego oczyszczania z reguły jest odpowiednio duża.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jak sposób zabudowy wpływa na potrzeby oczyszczania ulic?
  2. Co odgrywa podstawową rolę w zimowym oczyszczaniu dróg i ulic?

PROJEKTOWANIE

WOJCIECH WIRSKI marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

CZY LED-Y TO FAKTYCZNIE INWESTYCJA W NOWOCZESNOŚĆ?

Modernizacja oświetlenia ulicznego miała być prostą historią sukcesu: mniej prądu, niższe rachunki, nowoczesność, ekologia. Samorządy w całej Polsce masowo wymieniały tradycyjne lampy uliczne na LED-y, licząc na konkretne oszczędności. Tymczasem rachunki za energię wzrosły. Dlaczego?

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Co to jest moc bierna?
  2. Czy można obniżyć koszty za uliczne oświet
ALICJA SOŁOWCZUK STANISŁAW MAJER marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

SZYKANY W STREFIE 30 ZAMIAST PROGÓW

Uspokojenie ruchu w miastach polega na takim projektowaniu ulic, aby redukcja prędkości pojazdów była dla kierowców samochodów osobowych naturalna, a szybka jazda wyraźnie utrudniona. Szczególnie jest to istotne w strefach 30. W tym celu stosuje się różnorodne środki uspokojenia ruchu. W Polsce najczęściej wprowadza się progi zwalniające, które jednak powodują nieprzyjemne odczucia podczas przejazdu oraz wzrost hałasu i zanieczyszczenia w najbliższym otoczeniu.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jaki układ wysp w szykanie można zastosować w strefie 30, by skutecznie zredukować prędkość?
  2. Jakie szykany stosować w pobliżu przystanków autobusowych i skrzyżowań trzywlotowych w strefie 30?
SZYMON CIUPA marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

BLIŹNIAK CYFROWY ULICY W ZARZĄDZANIU DRZEWAMI

Cyfrowy bliźniak miasta to innowacyjna koncepcja współczesnego zarządzania przestrzenią miejską. Można go zdefiniować jako wierne i mierzalne odwzorowanie przestrzeni ulicznej w wymiarze 3D i 2D, powiązane z systemem referencyjnym dróg i miejskim GIS, uzupełnione o narzędzia, które umożliwiają wykorzystanie danych w codziennych procesach. Pozwala on organom samorządowym na prowadzenie analiz, testowanie scenariuszy rozwojowych, a także podejmowanie decyzji w oparciu o konkretne dane. Jak wdrożyć i efektywnie wykorzystać bliźniaka cyfrowego do inwentaryzacji oraz zarządzania zielenią miejską?

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jak w praktyce zastosować model bliźniaka cyfrowego?
  2. Jakie są zalety oraz bariery i mity dotyczące tej innowacyjnej technologii?

TECHNOLOGIE

MARCIN BILSKI marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

CZY WARTO STOSOWAĆ MIESZANKI MINERALNO- -ASFALTOWE Z ASFALTEM NATURALNYM?

Odpowiednio zaprojektowane mieszanki modyfikowane asfaltami naturalnymi mogą stanowić trwałe i efektywne rozwiązanie w nowoczesnym budownictwie drogowym. Ich zastosowanie jest warte rozważenia w warunkach polskich ze względu na stale wzrastające obciążenie dróg ruchem oraz potrzebę zwiększania trwałości nawierzchni drogowych.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jakie są zalety i wady zastosowania modyfikatora?
  2. Czy zawartość części mineralnych w istotny sposób determinuje późniejszy sposób modyfikacji mieszanek mineralno-asfaltowych?
URSZULA JOANNA BŁASZCZAK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

ODDZIAŁYWANIE ŚRODOWISKOWE OŚWIETLENIA DROGOWEGO

Jednostki samorządu terytorialnego, z oczywistych względów, traktują instalacje oświetleniowe w dwojaki sposób – jako koszt wynikający ze zużycia energii oraz inwestycję w bezpieczeństwo na swoim terenie. Nadrzędnym celem inwestycyjnym w tym zakresie jest zapewnienie efektywnego, bezpiecznego i energooszczędnego oświetlenia. Jednak w ostatnich latach społeczeństwo coraz bardziej zaczyna rozumieć, że pojęcia te mogą mieć wymiar nie tylko estetyczno-ekonomiczny.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Co oznacza termin „przyjazne oświetlenie”?
  2. Jak w praktyce ograniczać zanieczyszczenie światłem?

PRAWNE ZESZYTY DROGOWE

PATRYCJA JASIK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

REKLAMY W ŚWIETLE REGULACJI PRAWA BUDOWLANEGO

W poprzednich artykułach poruszałam temat reklam w pasie drogowym w kontekście wymogów dotyczących ich sytuowania, procedur, a także regulacji odnoszących się do umieszczania reklam, jakie zostały przewidziane w uchwałach krajobrazowych. Zostały też bardzo dokładnie wyjaśnione pojęcia reklamy i rodzajów nośników reklamowych. Pozostając w tematyce reklamowej, przyszedł czas na pochylenie się nad omówieniem przepisów prawa budowlanego dotyczących nośników reklamowych. W artykule omówię też, jak przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wpływają na możliwość usytuowania reklam.

MICHAŁ KRASIŃSKI marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

PRAKTYKA BUDOWANIA ZJAZDÓW Z DRÓG PUBLICZNYCH W ORZECZNICTWIE NSA Z 2025 R.

Kontynuując podsumowanie 2025 r. rozpoczęte w poprzednim numerze, warto tym razem przyjrzeć się zagadnieniu aktualnemu w zasadzie w systemie ciągłym, tj. kwestii budowy zjazdów z dróg publicznych.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jak brzmią różnice między zjazdami indywidualnymi, a publicznymi?
  2. Co robić, gdy chcesz otrzymać zezwolenie na lokalizację zjazdu?
RAFAŁ CZERWCZAK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

DECYZJE ZAŁĄCZANE DO WNIOSKU O ZRID

Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej do wniosku o wydanie decyzji ZRID należy dołączyć wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. W aktualnym stanie prawnym przepisy odrębne wskazują wprost dwie decyzje, które powinny być załączone do wniosku o ZRID, tj. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym.

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jakie decyzje stanowią załącznik do wniosku o ZRID?
  2. Co różni termin „ważności” decyzji środowiskowej i pozwolenia wodnoprawnego?
  3. Jakie wątpliwości budzą decyzje środowiskowe
MIRON TADYCH marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

KONIEC Z „KARANIEM ZA WSZYSTKO”? REWOLUCJA W PRAWIE BUDOWLANYM OCZAMI ZARZĄDCY DROGI

Od 7 stycznia 2026 r. polska rzeczywistość inwestycyjna i eksploatacyjna funkcjonuje w nowym reżimie prawnym. Nowelizacja ustawy Prawo budowlane, którą na szczeblu ministerialnym zapowiadano jako „odbiurokratyzowanie budownictwa”, dla przeciętnego inwestora jest zbiorem ułatwień przy budowie domu. Jednak dla zarządców dróg publicznych to zmiana o wiele głębsza. To przejście z modelu represyjnego na model prewencyjny w utrzymaniu pasa drogowego. Czy „żółta kartka” od Inspektora Nadzoru Budowlanego rzeczywiście pozwoli zarządcom odetchnąć, czy to tylko kolejna pułapka legislacyjna?

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Czy „żółta kartka” od Inspektora Nadzoru Budowlanego pozwoli zarządcom odetchnąć?
  2. Na czym polega liberalizacja procedur?

WARTO WIEDZIEĆ

ANNA BRYŁA MATEUSZ CZERKO marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

SKUTECZNOŚĆ PLANÓW ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI MIEJSKIEJ

Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (Sustainable Urban Mobility Plan – SUMP) to kompleksowe narzędzie zarządzania systemem transportowym, którego nadrzędnym celem jest integracja działań wielu podmiotów. Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi SUMP opiera się na 12 zasadach obejmujących m.in. określenie celów, monitorowanie wyników, uwzględnienie wszystkich gałęzi transportu i współpracę między uczestnikami – od władz samorządu po mieszkańców. Czy warto je wdrażać?

 

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jaki jest przykład wdrożenia SUMP?
  2. Jakie są korzyści społeczne i ekonomiczne z implementacji SUMP?

W OGNIU POLEMIK

ANETA MOŚCICKA marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

RPO POSTULUJE ZMIANY W OPŁATACH ZA ZAJĘCIE PASA DROGOWEGO PRZED 2019 R. - JEST ODPOWIEDŹ RZĄDU

Pobieranie opłat za zajęcie pasa drogowego jest działaniem mieszczącym się w zakresie zadań własnych gminy, opłata jest daniną o charakterze publicznym, która nie stanowi zapłaty za świadczenie usług. Tak więc opłata za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej pobierana przez gminę nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Taka jest decyzja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.