2026-09-17 23:15:05 RAFAŁ CZERWCZAK wrzesień-październik | 5 (88) 2026

REALIZACJA SKRZYŻOWAŃ DRÓG RÓŻNYCH KATEGORII W TRYBIE SPECUSTAWY DROGOWEJ

Inwestycje dotyczące skrzyżowań stanowią przedsięwzięcia, w ramach których stykają się zarówno kompetencje wnioskodawców – zarządców dróg, jak i starostów oraz wojewodów wydających decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych. Miejsce styku bardzo często stanowi newralgiczny a zarazem kłopotliwy punkt przedsięwzięć drogowych, niezależnie od tego, czy dotyczy zagadnień stricte technicznych, czy też kwestii formalno-prawnych.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Czy jedną decyzją ZRID można objąć drogi różnych kategorii?
• Czy złożenie wniosku o ZRID musi być poprzedzone porozumieniem pomiędzy zarządcami dróg?
• Jak wygląda procedura nabywania nieruchomości pod drogi innych kategorii?

2026-09-17 20:34:40 ANETA MOŚCICKA wrzesień-październik | 5 (88) 2026

CO Z PRZEWLEKŁOŚCIĄ ODSZKODOWAŃ ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGI?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Dlaczego postępowania o odszkodowanie za nieruchomości wywłaszczone pod drogi trwają tak długo?
• Jakie zmiany w prawie planuje Ministerstwo Infrastruktury, aby właściciele szybciej otrzymywali odszkodowania?

 

Polacy skarżą się do Rzecznika Praw Obywatelskich na rażącą przewlekłość postępowań odszkodowawczych za nieruchomości przejęte m.in. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów tzw. specustawy drogowej. Stanowisko w tej sprawie zajęło Ministerstwo Infrastruktury.

2026-09-17 23:38:25 PATRYCJA JASIK wrzesień-październik | 5 (88) 2026

URZĄDZENIA OBCE UMIESZCZONE W PASIE DROGOWYM PRZED WEJŚCIEM W ŻYCIE USTAWY O DROGACH PUBLICZNYCH ZASADY DOTYCZĄCE ICH REMONTU I PRZEBUDOWY

Poza pewnymi wyjątkami wszystkie urządzenia obce w pasie drogowym wymagają zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Przedmiotem zezwolenia może być umieszczenie w pasie drogowym urządzeń obcych, liniowych urządzeń obcych, reklamy, prowadzenie robót, zajęcie na prawach wyłączności – w tych decyzjach naliczane są opłaty. Podstawę prawną stanowi art. 40 ust. 2 pkt 1–4 ustawy o drogach publicznych (dalej jako u.d.p.). Zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń obcych, liniowych urządzeń obcych oraz reklam poprzedzone jest wydaniem przez zarządcę drogi decyzji zezwalającej na lokalizację (bezpłatnej) – art. 39 ust. 3 u.d.p. Jako wyjątek od powyższych zasad, przykładowo można wymienić umieszczanie w pasie drogowym punktów dostępu bezprzewodowego, niewymagające wydania decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 i 3 u.d.p. – odpłatnej decyzji na zajęcie pasa drogowego, a jedynie decyzji lokalizacyjnej.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Kiedy urządzenie znajdujące się w pasie drogowym może pozostać w nim bez zezwolenia i opłat?
• Jakie zasady obowiązują przy remoncie lub przebudowie urządzenia znajdującego się w pasie drogowym i jaki jest 14-dniowy termin na reakcję zarządcy drogi?

2026-09-17 23:37:19 MICHAŁ KRASIŃSKI wrzesień-październik | 5 (88) 2026

ROWY PRZY DROGACH PUBLICZNYCH

Rowy usytuowane przy drogach publicznych mają istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, ale i samego stanu technicznego drogi. Utrzymanie rowów we właściwym stanie technicznym minimalizuje koszty ponoszone przez zarządcę związane z drogą publiczną. W niniejszym artykule przedstawione zostaną najważniejsze zagadnienia prawne związane z rowami przy drogach publicznych, a wynikające z przepisów ustawowych, techniczno-budowlanych, jak również orzeczeń sądów administracyjnych.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Kto odpowiada za utrzymanie rowów przydrożnych i jaki ma obowiązek w tym zakresie?
• Czy można odprowadzać wodę lub ścieki do rowu przydrożnego?

2026-09-17 20:13:14 MIRON TADYCH lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BAKU PALIWA NIE NAPEŁNISZ WSKAŹNIKIEM GUS. JAK MĄDRZE WALORYZOWAĆ UMOWY?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• W jaki sposób skutecznie i sprawiedliwie zwaloryzować wynagrodzenie wykonawcy?
• Co jest kluczowe w bezbłędnym działaniu mechanizmu waloryzacji?

Utrzymanie wielokilometrowych sieci dróg samorządowych to wysoce złożony, wielowymiarowy system naczyń połączonych, w którym krew stanowi bezsprzecznie olej napędowy. Z perspektywy inżynierii ruchu, logistyki miejskiej oraz ciągłości świadczenia fundamentalnych usług publicznych zarządzanie infrastrukturą drogową jest procesem ciągłym, nieznającym przerw technologicznych ani okresów przestoju.

2026-09-17 20:13:12 MICHAŁ KRASIŃSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO – ROLA AUDYTÓW I KONTROLI W ZAKRESIE DRÓG PUBLICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Kto może być audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego?
• Co jest celem ukierunkowanej kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego?

Audyty i kontrole stanowią jeden z kluczowych instrumentów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wskazując na ich istotę, można wymienić prewencyjne, stałe rozpoznawanie pojawiających się zagrożeń, wskazywanie na ich przyczyny oraz wdrażanie środków zaradczych. O tym, jaką rolę audytom i kontrolom dróg publicznych przyznają przepisy i orzecznictwo, dowiecie się Państwo z dalszej części tego artykułu.

2026-09-17 21:37:54 PATRYCJA JASIK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

OGRANICZENIA W KORZYSTANIU Z NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE DECYZJI ZRID

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Czy właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności przesyłu?
• Jakie są terminy wypłaty odszkodowania?

Decyzje wydawane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegól nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicz nych (Dz. U. 2024 r., poz. 311), dalej jako ustawa ZRID, dotyczą nie tylko terenu przeznaczonego pod przyszłą drogę publiczną, ale mogą wpływać także na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiadujących z tym terenem. W decyzji tej bowiem określa się towarzyszące realizacji inwestycji drogowej ograniczenia na nieruchomościach znajdujących się poza liniami rozgranicza jącymi teren pasa drogowego. A zatem zakres inwestycji drogowej realizo wanej w tym trybie sięga dalej niż tylko granice przyszłego pasa drogowego i lokalizowanej w nim drogi. Jakie zatem rozstrzygnięcia i ograniczenia dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z drogą może zawierać decyzja ZRID?

2026-09-17 22:05:49 ANETA MOŚCICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

CZY WOJEWÓDZTWO JEST PODATNIKIEM VAT Z TYTUŁU REALIZACJI INFRASTRUKTURY DROGOWEJ?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Dlaczego województwo nie może odliczyć ani odzyskać podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę ścieżek rowerowych?
• W jakich sytuacjach jednostka samorządu terytorialnego jest uznawana za podatnika VAT, a w jakich nie?

Województwo nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego ani do jego zwrotu w odniesieniu do wydatków poniesionych na realizację ścieżek rowerowych. Samo rządy na gruncie VAT mogą w dwoistym charakterze: podmiotów niebędących podatnikami VAT, gdy realizują za dania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa. Ponadto mogą występować jako podatnicy po datku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podsta wie umów cywilnoprawnych – podkreślił dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

2026-09-18 00:01:07 PATRYCJA JASIK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PRZEGLĄD TRYBÓW – ZRID A „ZWYKŁE” WYWŁASZCZENIE – PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

Problematyka odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne należy do jednych z najbardziej istotnych zagadnień na styku prawa administracyjnego i inwestycyjnego. Funkcjonuje kilka trybów przejmowania nieruchomości, które – choć prowadzą do podobnego skutku w postaci utraty prawa własności – różnią się zarówno przebiegiem procedury, jak i zasadami ustalania oraz wypłaty odszkodowania. Szczególne znaczenie ma tu zestawienie klasycznego trybu wywłaszczeniowego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami z regulacjami specustawy drogowej (ZRID), która wprowadza rozwiązania uproszczone i przyspieszone. Celem artykułu jest uporządkowanie tych trybów oraz wskazanie najważniejszych podobieństw i różnic z perspektywy odszkodowawczej.

2026-09-17 23:38:19 RAFAŁ CZERWCZAK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

OPINIE ZAŁĄCZANE DO WNIOSKU O ZRID

Opinie załączane do wniosku o ZRID zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska wymagane odrębnymi przepisami. Zastąpienie procedury wiążących uzgodnień procedurą niewiążących opinii jest istotnym ułatwieniem w procesie przygotowania inwestycji drogowych.