2026-07-09 19:02:37 MIRON TADYCH lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BAKU PALIWA NIE NAPEŁNISZ WSKAŹNIKIEM GUS. JAK MĄDRZE WALORYZOWAĆ UMOWY?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• W jaki sposób skutecznie i sprawiedliwie zwaloryzować wynagrodzenie wykonawcy?
• Co jest kluczowe w bezbłędnym działaniu mechanizmu waloryzacji?

Utrzymanie wielokilometrowych sieci dróg samorządowych to wysoce złożony, wielowymiarowy system naczyń połączonych, w którym krew stanowi bezsprzecznie olej napędowy. Z perspektywy inżynierii ruchu, logistyki miejskiej oraz ciągłości świadczenia fundamentalnych usług publicznych zarządzanie infrastrukturą drogową jest procesem ciągłym, nieznającym przerw technologicznych ani okresów przestoju.

2026-07-09 20:25:22 MICHAŁ KRASIŃSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO – ROLA AUDYTÓW I KONTROLI W ZAKRESIE DRÓG PUBLICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Kto może być audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego?
• Co jest celem ukierunkowanej kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego?

Audyty i kontrole stanowią jeden z kluczowych instrumentów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wskazując na ich istotę, można wymienić prewencyjne, stałe rozpoznawanie pojawiających się zagrożeń, wskazywanie na ich przyczyny oraz wdrażanie środków zaradczych. O tym, jaką rolę audytom i kontrolom dróg publicznych przyznają przepisy i orzecznictwo, dowiecie się Państwo z dalszej części tego artykułu.

2026-07-09 19:05:05 PATRYCJA JASIK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

OGRANICZENIA W KORZYSTANIU Z NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE DECYZJI ZRID

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Czy właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności przesyłu?
• Jakie są terminy wypłaty odszkodowania?

Decyzje wydawane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegól nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicz nych (Dz. U. 2024 r., poz. 311), dalej jako ustawa ZRID, dotyczą nie tylko terenu przeznaczonego pod przyszłą drogę publiczną, ale mogą wpływać także na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiadujących z tym terenem. W decyzji tej bowiem określa się towarzyszące realizacji inwestycji drogowej ograniczenia na nieruchomościach znajdujących się poza liniami rozgranicza jącymi teren pasa drogowego. A zatem zakres inwestycji drogowej realizo wanej w tym trybie sięga dalej niż tylko granice przyszłego pasa drogowego i lokalizowanej w nim drogi. Jakie zatem rozstrzygnięcia i ograniczenia dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z drogą może zawierać decyzja ZRID?

2026-07-09 19:05:03 ANETA MOŚCICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

CZY WOJEWÓDZTWO JEST PODATNIKIEM VAT Z TYTUŁU REALIZACJI INFRASTRUKTURY DROGOWEJ?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Dlaczego województwo nie może odliczyć ani odzyskać podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę ścieżek rowerowych?
• W jakich sytuacjach jednostka samorządu terytorialnego jest uznawana za podatnika VAT, a w jakich nie?

Województwo nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego ani do jego zwrotu w odniesieniu do wydatków poniesionych na realizację ścieżek rowerowych. Samo rządy na gruncie VAT mogą w dwoistym charakterze: podmiotów niebędących podatnikami VAT, gdy realizują za dania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa. Ponadto mogą występować jako podatnicy po datku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podsta wie umów cywilnoprawnych – podkreślił dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

2026-07-09 20:23:39 PATRYCJA JASIK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PRZEGLĄD TRYBÓW – ZRID A „ZWYKŁE” WYWŁASZCZENIE – PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

Problematyka odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne należy do jednych z najbardziej istotnych zagadnień na styku prawa administracyjnego i inwestycyjnego. Funkcjonuje kilka trybów przejmowania nieruchomości, które – choć prowadzą do podobnego skutku w postaci utraty prawa własności – różnią się zarówno przebiegiem procedury, jak i zasadami ustalania oraz wypłaty odszkodowania. Szczególne znaczenie ma tu zestawienie klasycznego trybu wywłaszczeniowego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami z regulacjami specustawy drogowej (ZRID), która wprowadza rozwiązania uproszczone i przyspieszone. Celem artykułu jest uporządkowanie tych trybów oraz wskazanie najważniejszych podobieństw i różnic z perspektywy odszkodowawczej.

2026-07-09 17:39:14 RAFAŁ CZERWCZAK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

OPINIE ZAŁĄCZANE DO WNIOSKU O ZRID

Opinie załączane do wniosku o ZRID zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska wymagane odrębnymi przepisami. Zastąpienie procedury wiążących uzgodnień procedurą niewiążących opinii jest istotnym ułatwieniem w procesie przygotowania inwestycji drogowych.

2026-07-08 19:29:32 ANETA MOŚCICKA maj-czerwiec | 3 (86) 2026

WYDZIELENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PUBLICZNĄ A PRZENIESIENIE OBCIĄŻEŃ HIPOTECZNYCH DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

• Czy w wypadku nabycia nieruchomości do księgi wieczystej obejmującej nieruchomość wydzieloną na drogę publiczną przenosi się dotychczasowe obciążenia hipoteczne tej nieruchomości?
• Kto po przejściu działki pod drogę publiczną realizuje uprawnienia wierzyciela hipotecznego?

2026-07-09 18:20:56 PATRYCJA JASIK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

REKLAMY W ŚWIETLE REGULACJI PRAWA BUDOWLANEGO

W poprzednich artykułach poruszałam temat reklam w pasie drogowym w kontekście wymogów dotyczących ich sytuowania, procedur, a także regulacji odnoszących się do umieszczania reklam, jakie zostały przewidziane w uchwałach krajobrazowych. Zostały też bardzo dokładnie wyjaśnione pojęcia reklamy i rodzajów nośników reklamowych. Pozostając w tematyce reklamowej, przyszedł czas na pochylenie się nad omówieniem przepisów prawa budowlanego dotyczących nośników reklamowych. W artykule omówię też, jak przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wpływają na możliwość usytuowania reklam.

2026-07-09 18:31:22 MICHAŁ KRASIŃSKI marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

PRAKTYKA BUDOWANIA ZJAZDÓW Z DRÓG PUBLICZNYCH W ORZECZNICTWIE NSA Z 2025 R.

Kontynuując podsumowanie 2025 r. rozpoczęte w poprzednim numerze, warto tym razem przyjrzeć się zagadnieniu aktualnemu w zasadzie w systemie ciągłym, tj. kwestii budowy zjazdów z dróg publicznych.

 

Z artykułu dowiesz się:

1. Jak brzmią różnice między zjazdami indywidualnymi, a publicznymi?
2. Co robić, gdy chcesz otrzymać zezwolenie na lokalizację zjazdu?

2026-07-09 13:02:44 RAFAŁ CZERWCZAK marzec-kwiecień | 2 (85) 2026

DECYZJE ZAŁĄCZANE DO WNIOSKU O ZRID

Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej do wniosku o wydanie decyzji ZRID należy dołączyć wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. W aktualnym stanie prawnym przepisy odrębne wskazują wprost dwie decyzje, które powinny być załączone do wniosku o ZRID, tj. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym.

 

Z artykułu dowiesz się:

1. Jakie decyzje stanowią załącznik do wniosku o ZRID?
2. Co różni termin „ważności” decyzji środowiskowej i pozwolenia wodnoprawnego?
3. Jakie wątpliwości budzą decyzje środowiskowe