BIEŻĄCY NUMER
0001.png

WERSJA ONLINE

Dostęp do wiedzy ekspertów oraz praktycznych narzędzi z dowolnego miejsca na świecie.
Możliwość czytania wydań magazynu na ekranie komputera, tabletu lub smartphone’a

Korzystaj z narzędzi

WZORY DOKUMENTÓW
Pobieraj edytowalne formularze, pisma, pozwolenia oraz wnioski przygotowane przez prawników i praktyków z wieloletnim doświadczeniem.
ARKUSZE KALKULACYJNE
Usprawnij wyliczenia, stosując edytowalne arkusze kalkulacyjne przygotowane przez ekspertów.
SCHEMATY PROJEKTOWE
Pracuj na gotowych schematach i rysunkach projektowych, które przyspieszą Twoją pracę i pozwolą uniknąć błędów.

Biblioteka wiedzy

Artykuły ze wszystkich wydań archiwalnych, najnowsze teksty, materiały multimedialne oraz bogatą narzędziownię, zawierającą edytowalne wzory dokumentów, arkusze kalkulacyjne i rysunki projektowe - to wszystko i jeszcze więcej znajdziesz w naszej bibliotece wiedzy.

POLECANE

PRZEMYSŁAW GOGOJEWICZ lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

TRANSPORT SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH PO DROGACH SAMORZĄDOWYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy zbiorniki cystern, które poruszają się po drogach samorządowych, mogą posiadać inne substancje niebezpieczne?
  • Do czego jest zobowiązany uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych po drogach samorządowych?

Zgodnie z § 16 rozporządzenia w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne, dokumentacja techniczna cysterny powinna zawierać: 1) dokumentację odbiorczą; 2) dokumentację księgi rewizyjnej, którą tworzy zbiór protokołów i decyzji dotyczących zbiornika cysterny; 3) inne dokumenty. 

MATEUSZ CZERKO lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

ELEKTROMOBILNOŚĆ NA DROGACH LOKALNYCH: JAK SFINANSOWAĆ REWOLUCJĘ EV?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co jest podstawową barierą w budowie szybkich stacji ładowania?
  • Z którym programem warto sfinansować rewolucję w transporcie drogowym?

Dynamiczny rozwój rynku pojazdów zeroemisyjnych w Polsce nie omija dróg lokalnych, co rodzi bezprecedensowe zapotrzebowanie na powszechnie dostępną infrastrukturę ładowania. Jak wskazaliśmy w pierwszej części artykułu, elektryfikacja gminnych flot, wymiana taboru komunalnego oraz inwestycje w stacje EV to już nie kwestia wizerunkowego luksusu, a wymóg legislacyjny, wynikający wprost z ustawy o elektromobilności i unijnych dyrektyw.

EMIL OKRASA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

AI PRZEJMUJE WŁADZĘ NAD ŚWIATŁEM

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co sprawia, że sztuczna inteligencja może się stać filarem przyszłych instalacji oświetleniowych?
  • Jakie wyzwania i zagrożenia niesie za sobą wykorzystanie AI w inteligentnym oświetleniu ulicznym?

Dynamiczny rozwój rynku pojazdów zeroemisyjnych w Polsce nie omija dróg lokalnych, co rodzi bezprecedensowe zapotrzebowanie na powszechnie dostępną infrastrukturę ładowania. Jak wskazaliśmy w pierwszej części artykułu, elektryfikacja gminnych flot, wymiana taboru komunalnego oraz inwestycje w stacje EV to już nie kwestia wizerunkowego luksusu, a wymóg legislacyjny, wynikający wprost z ustawy o elektromobilności i unijnych dyrektyw.

PRZEMYSŁAW STAŁOWSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KRUSZYWO Z RECYKLINGU SPOSOBEM NA OGRANICZENIE WYDOBYCIA I WYKORZYSTANIE SUROWCÓW WTÓRNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są różnice we właściwościach kruszywa pozyskiwanego z recyklingu betonowego na tle kruszyw naturalnych?
  • Jakie są podstawowe zastosowania kruszywa w praktyce budowlanej na przykładzie konstrukcji podbudów drogowych?

Wykorzystanie kruszyw z recyklingu betonowego staje się priorytetem w polskim budownictwie infrastrukturalnym. Wynika to nie tylko z ograniczonej wystarczalności zasobów naturalnych, ale również z ekonomii. Jednak warty zaznaczenia jest jeszcze jeden fakt – dzięki stosowaniu kruszyw z recyklingu można znacznie zredukować ślad węglowy produktów zawierających surowce wtórne.

EWELINA STAŃCZYK-MALICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KANAŁY TECHNOLOGICZNE W PASACH DROGOWYCH – OBOWIĄZKI I WYJĄTKI

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy kanał technologiczny stanowi odrębny obiekt budowlany, czy element drogi?
  • Jakie są wyjątki od obowiązku budowy kanałów technologicznych?

 

Kanały technologiczne w pasach drogowych stały się jednym z kluczowych narzędzi cyfryzacji państwa, umożliwiając budowę sieci szerokopasmowych bez wielokrotnego naruszania nawierzchni dróg. Niniejsza pierwsza część artykułu poświęcona jest fundamentom prawnym tej instytucji. Przedstawiono w niej genezę regulacji sięgającą prawa Unii Europejskiej, ustawową definicję kanału technologicznego, podstawy prawne obowiązku jego budowy wynikające z art. 39 ustawy o drogach publicznych, a także zakres podmiotowy i przedmiotowy tego obowiązku. Część tę zamyka analiza ustawowych wyjątków pozwalających zarządcy drogi na odstąpienie od budowy kanału.

MICHAŁ STAWOWIAK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE STOSOWANIA SYSTEMU PM10 I PM2,5 W ODNIESIENIU DO ZAMIATAREK MECHANICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co zrobić z zamiatarkami drogowymi, które zostały wyprodukowane przed wprowadzeniem norm i dyrektyw?
  • Jakie są korzyści ze stosowania systemu PM10 i PM2,5?

Prezentowany w niniejszym artykule system PM10 i PM2,5 został zastosowany do zamiatarki firmy Bucher Schörling, wyposażonej w zasobnik na zanieczyszczenia o pojemności 7 m3 i zamontowanej na podwoziu samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej 18 t. Zamiatarka ta jest wyposażona w dwie szczotki talerzowe, umieszczone po lewej i prawej stronie maszyny, oraz szczotkę walcową, umieszczoną pomiędzy szczotkami talerzowymi.

SZYMON CIUPA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

ZARZĄDZANIE INFRASTRUKTURĄ DROGOWĄ W OPARCIU O DANE CYFROWE JAKO WAŻNA CZĘŚĆ SYSTEMU INFORMACYJNEGO MIASTA

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jaką rolę tworzy miejski system informacji przestrzennej?
  • Na jakie konkretne potrzeby powinien odpowiadać cyfrowy bliźniak ulicy?

Zarządzanie drogami w mieście przez wiele lat było postrzegane przede wszystkim jako zadanie techniczne i utrzymaniowe. Droga miała być przejezdna, bezpieczna, właściwie oznakowana, utrzymana w odpowiednim stanie i zgodna z wymaganiami przepisów. Tak rozumiane drogownictwo miejskie nadal pozostaje podstawą działania każdego zarządcy drogi, ale coraz wyraźniej widać, że współczesna ulica nie mieści się już w tak wąskim rozumieniu. Nie jest wyłącznie pasem asfaltu, który trzeba wyremontować, odśnieżyć, oznakować i okresowo skontrolować. Jest jednym z najważniejszych i najbardziej złożonych zasobów publicznych miasta, w którym spotykają się mobilność, bezpieczeństwo, parkowanie, zieleń, odwodnienie, reklamy, infrastruktura techniczna, dostępność, transport publiczny, logistyka, przestrzeń publiczna, decyzje administracyjne i codzienne oczekiwania mieszkańców.

MIRON TADYCH lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BAKU PALIWA NIE NAPEŁNISZ WSKAŹNIKIEM GUS. JAK MĄDRZE WALORYZOWAĆ UMOWY?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • W jaki sposób skutecznie i sprawiedliwie zwaloryzować wynagrodzenie wykonawcy?
  • Co jest kluczowe w bezbłędnym działaniu mechanizmu waloryzacji?

Utrzymanie wielokilometrowych sieci dróg samorządowych to wysoce złożony, wielowymiarowy system naczyń połączonych, w którym krew stanowi bezsprzecznie olej napędowy. Z perspektywy inżynierii ruchu, logistyki miejskiej oraz ciągłości świadczenia fundamentalnych usług publicznych zarządzanie infrastrukturą drogową jest procesem ciągłym, nieznającym przerw technologicznych ani okresów przestoju.

MICHAŁ KRASIŃSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO – ROLA AUDYTÓW I KONTROLI W ZAKRESIE DRÓG PUBLICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Kto może być audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego?
  • Co jest celem ukierunkowanej kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego?

Audyty i kontrole stanowią jeden z kluczowych instrumentów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wskazując na ich istotę, można wymienić prewencyjne, stałe rozpoznawanie pojawiających się zagrożeń, wskazywanie na ich przyczyny oraz wdrażanie środków zaradczych. O tym, jaką rolę audytom i kontrolom dróg publicznych przyznają przepisy i orzecznictwo, dowiecie się Państwo z dalszej części tego artykułu.

PATRYCJA JASIK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

OGRANICZENIA W KORZYSTANIU Z NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE DECYZJI ZRID

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności przesyłu?
  • Jakie są terminy wypłaty odszkodowania?

Decyzje wydawane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegól nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicz nych (Dz. U. 2024 r., poz. 311), dalej jako ustawa ZRID, dotyczą nie tylko terenu przeznaczonego pod przyszłą drogę publiczną, ale mogą wpływać także na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiadujących z tym terenem. W decyzji tej bowiem określa się towarzyszące realizacji inwestycji drogowej ograniczenia na nieruchomościach znajdujących się poza liniami rozgranicza jącymi teren pasa drogowego. A zatem zakres inwestycji drogowej realizo wanej w tym trybie sięga dalej niż tylko granice przyszłego pasa drogowego i lokalizowanej w nim drogi. Jakie zatem rozstrzygnięcia i ograniczenia dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z drogą może zawierać decyzja ZRID?

ANETA MOŚCICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

CZY WOJEWÓDZTWO JEST PODATNIKIEM VAT Z TYTUŁU REALIZACJI INFRASTRUKTURY DROGOWEJ?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Dlaczego województwo nie może odliczyć ani odzyskać podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę ścieżek rowerowych?
  • W jakich sytuacjach jednostka samorządu terytorialnego jest uznawana za podatnika VAT, a w jakich nie?

Województwo nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego ani do jego zwrotu w odniesieniu do wydatków poniesionych na realizację ścieżek rowerowych. Samo rządy na gruncie VAT mogą w dwoistym charakterze: podmiotów niebędących podatnikami VAT, gdy realizują za dania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa. Ponadto mogą występować jako podatnicy po datku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podsta wie umów cywilnoprawnych – podkreślił dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

PRZEMYSŁAW STAŁOWSKI maj-czerwiec | 3 (86) 2026

KRUSZYWO WAPIENNE – FAKTY I MITY, PORÓWNANIE Z INNYMI KRUSZYWAMI WYKORZYSTYWANYMI W BUDOWNICTWIE DROGOWYM

Kruszywo wapienne to przekruszona skała pochodzenia osadowego. Jest najbardziej rozpowszechnioną skałą na świecie. Z wyglądu bardzo charakterystyczna, bo jest jasna, w odróżnieniu do innych skał. Wapienie występują w różnej formie w zależności od okresu geologicznego, w którym się uformowały. Wapienie o najlepszych właściwościach, które są wykorzystywane w budownictwie drogowym, pochodzą z różnych epok geologicznych, ostatecznym kryterium wykorzystania ich w poszczególnych obszarach drogownictwa są dokładne badania ich właściwości. Można zatem wywnioskować, że o charakterystyce skał wapiennych decyduje ich geneza, wiek i skład [1].

MIRON TADYCH maj-czerwiec | 3 (86) 2026

SAMORZĄDY MIĘDZY MŁOTEM A KOWADŁEM JAK ZARZĄDZAĆ STREFĄ CZYSTEGO TRANSPORTU W 2026 R., GDY MINISTERSTWA MÓWIĄ RÓŻNYM GŁOSEM?

Od 1 stycznia 2026 r. polska rzeczywistość zarządzania mobilnością miejską funkcjonuje w stanie permanentnego napięcia. Wdrożenie pierwszego, pełnoprawnego etapu Strefy Czystego Transportu w Krakowie oraz wejście w drugi, znacznie bardziej restrykcyjny etap SCT w Warszawie ostatecznie zweryfikowały teorię z praktyką. Dla zarządców dróg i włodarzy miast powyżej 100 tys. mieszkańców to jednak dopiero początek batalii. Prawdziwym problemem wcale nie jest gniew kierowców. Prawdziwym problemem jest legislacyjna schizofrenia na szczytach władzy oraz bezlitosne orzecznictwo sądów administracyjnych, które właśnie zaczęło korygować samorządowe zapędy.

MICHAŁ KRASIŃSKI maj-czerwiec | 3 (86) 2026

STREFY PŁATNEGO PARKOWANIA W SAMORZĄDACH – O ZASADACH I LIMITACH W ICH FUNKCJONOWANIU

Strefy płatnego parkowania (dalej jako: „SPP”) stanowią jeden z kluczowych instrumentów zarządzania ruchem w jednostkach samorządu terytorialnego. Ograniczona liczba miejsc parkingowych generuje w centrach miast problemy, na które ma odpowiadać szczególny instrument zarządzania ruchem drogowym, jakim są SPP oraz śródmiejskie strefy płatnego parkowania (dalej jako: ,,ŚSPP”).

BOGDAN ŚLĘK maj-czerwiec | 3 (86) 2026 Tylko on-line

KONIEC ERY KONWENCJONALNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA

Unia Europejska kontynuje proces wycofywania konwencjonalnych źródeł światła. W 2023 r. zakazano wprowadzania na rynek UE świetlówek prostych T5/T8 oraz niezintegrowanych świetlówek kompaktowych CFL-ni. Niemniej należy zauważyć, że mimo trwającej od dekady transformacji rynku oświetleniowego nadal ponad połowa instalacji oświetleniowych w budynkach użyteczności publicznej wyposażonych jest w oświetlenie świetlówkowe.

SŁAWOMIR DZIEDZIC maj-czerwiec | 3 (86) 2026

NOWOCZESNE TECHNOLOGIE W SŁUPACH OŚWIETLENIOWYCH – DESIGNPOLE

Współczesna infrastruktura miejska wymaga rozwiązań, które w równym stopniu łączą funkcjonalność, bezpieczeństwo, estetykę oraz komfort użytkowników. Tradycyjne słupy oświetleniowe pełniły głównie funkcję użytkową, natomiast nowoczesne technologie umożliwiają dziś nie tylko efektywne doświetlanie przestrzeni, lecz także aktywne kształtowanie wizerunku miasta, integrację dodatkowych funkcji oraz realne wsparcie dla zrównoważonego rozwoju środowiska miejskiego. Odpowiedzią na te potrzeby są kompozytowe słupy oświetleniowe Designpole – innowacyjne rozwiązanie łączące zaawansowaną technologię materiałową z wyrazistym wzornictwem.

ANNA BRYŁA MATEUSZ CZERKO maj-czerwiec | 3 (86) 2026

CZYSTY TRANSPORT – JAK ELEKTROMOBILNOŚĆ BUDUJE NOWOCZESNY WIZERUNEK GMINY?

Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN. Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany zamieścić w wymaganych dokumentach, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN, nazwę i adres podmiotu, którego własnością w chwili przekazania osobie wykonującej przewóz towarów jest towar niebezpieczny.

PRZEMYSŁAW GOGOJEWICZ maj-czerwiec | 3 (86) 2026

TRANSPORT SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH PO DROGACH SAMORZĄDOWYCH

Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN. Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany zamieścić w wymaganych dokumentach, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN, nazwę i adres podmiotu, którego własnością w chwili przekazania osobie wykonującej przewóz towarów jest towar niebezpieczny.

PATRYCJA JASIK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PRZEGLĄD TRYBÓW – ZRID A „ZWYKŁE” WYWŁASZCZENIE – PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

Problematyka odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne należy do jednych z najbardziej istotnych zagadnień na styku prawa administracyjnego i inwestycyjnego. Funkcjonuje kilka trybów przejmowania nieruchomości, które – choć prowadzą do podobnego skutku w postaci utraty prawa własności – różnią się zarówno przebiegiem procedury, jak i zasadami ustalania oraz wypłaty odszkodowania. Szczególne znaczenie ma tu zestawienie klasycznego trybu wywłaszczeniowego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami z regulacjami specustawy drogowej (ZRID), która wprowadza rozwiązania uproszczone i przyspieszone. Celem artykułu jest uporządkowanie tych trybów oraz wskazanie najważniejszych podobieństw i różnic z perspektywy odszkodowawczej.

ANETA MOŚCICKA maj-czerwiec | 3 (86) 2026

WYDZIELENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PUBLICZNĄ A PRZENIESIENIE OBCIĄŻEŃ HIPOTECZNYCH DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy w wypadku nabycia nieruchomości do księgi wieczystej obejmującej nieruchomość wydzieloną na drogę publiczną przenosi się dotychczasowe obciążenia hipoteczne tej nieruchomości?
  • Kto po przejściu działki pod drogę publiczną realizuje uprawnienia wierzyciela hipotecznego?