Uspokojenie ruchu w miastach polega na takim projektowaniu ulic, aby redukcja prędkości pojazdów była dla kierowców samochodów osobowych naturalna, a szybka jazda wyraźnie utrudniona. Szczególnie jest to istotne w strefach 30. W tym celu stosuje się różnorodne środki uspokojenia ruchu. W Polsce najczęściej wprowadza się progi zwalniające, które jednak powodują nieprzyjemne odczucia podczas przejazdu oraz wzrost hałasu i zanieczyszczenia w najbliższym otoczeniu.
Z artykułu dowiesz się:
- Jaki układ wysp w szykanie można zastosować w strefie 30, by skutecznie zredukować prędkość?
- Jakie szykany stosować w pobliżu przystanków autobusowych i skrzyżowań trzywlotowych w strefie 30?
W niniejszym artykule przedstawiono przykłady realizacji stref 30 z Francji i Stanów Zjednoczonych, w których na ulicach dwukierunkowych zastosowano szykany do uspokojenia ruchu.
MOŻLIWE ŚRODKI USPOKOJENIA RUCHU
Uspokojenie ruchu, a w szczególności projektowanie strefy 30, wymaga przeprowadzenia wielu analiz wykraczających poza samą skuteczną potrzebę redukcji prędkości. Projektując strefę 30, należy uwzględnić nie tylko oczekiwaną redukcję prędkości, ale również:
- dotychczasowe warunki ruchowe w danej okolicy, w tym natężenie ruchu, kierunki jazdy, przyjęte pojazdy miarodajne i istniejące zagospodarowanie terenu,
- warunki środowiskowe, w szczególności konieczność niepogarszania poziomu hałasu i emisji zanieczyszczeń w stosunku do stanu sprzed wprowadzenia strefy,
- korytarze ruchu pojazdów miarodajnych,
- zapewnienie możliwości przejazdu pojazdów komunalnych oraz uprzywilejowanych, takich jak wozy straży pożarnej, śmieciarki czy karetki pogotowia, a także dostęp do prywatnych posesji.
Uwzględniając powyższe uwarunkowania wyjściowe, projektant powinien dobrać odpowiednie środki uspokojenia ruchu, adekwatne do funkcji ulicy oraz lokalnych warunków przestrzennych i ruchowych.
W krajowych realizacjach stref 30 najczęściej stosowane są progi zwalniające płytowe lub liniowe. Rozwiązania te wprawdzie skutecznie redukują prędkość, jednak ich oddziaływanie ogranicza się zazwyczaj do krótkiego odcinka. Dodatkowo powodują one pogorszenie warunków środowiskowych, wynikające z gwałtownego hamowania pojazdów przed progiem oraz przyspieszania za nim. Z kolei progi zwalniające wyspowe umożliwiają kierowcom ich częste omijanie, co prowadzi do zachowań niezgodnych z przepisami ruchu drogowego (fot. 1).
Biorąc powyższe pod uwagę, w niniejszym artykule ograniczono się do poziomych środków uspokojenia ruchu (rys. 1), tj. zwężeń szerokości jezdni, szykan, wykrzywień toru jazdy oraz zróżnicowanych rozwiązań geometrii skrzyżowań i ich wlotów głównych.
Fot. 1A–B. Przykłady omijania progów zwalniających wyspowych oraz braku redukcji prędkości na ulicach: A) jednokierunkowej; B) dwukierunkowej
Numery zastosowane na rys. 1 oznaczają szykany oraz wykrzywienia toru jazdy analizowane w niniejszym artykule, w tym:
- 1 – szykana z podzieloną wyspą dzielącą i dwoma wyspami bocznymi,
- 2 – szykana z krzywoliniową wyspą dzielącą i wyspami bocznymi,
- 3 – szykana z wyspą dzielącą i wyspami bocznymi w pobliżu przystanków autobusowych,
- 4 – wykrzywienie toru jazdy w rejonie skrzyżowania trzywlotowego,
- 5 – odgięcia wlotów głównych na skrzyżowaniu trzywlotowym.
W strefach 30 niewielkie wyspy boczne, wspomagające odchylenie toru jazdy, mogą być realizowane jako elementy prefabrykowane lub drewniane kwietniki. Rozwiązania te są dopuszczalne z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu ze względu na niewielkie prędkości występujące w strefach 30. Alternatywnie wyspy boczne mogą przyjmować formę niewielkich zieleńców wbudowanych w jezdnię. Powierzchnia wysp stosowanych w szykanach może być wykonana z kostki kamiennej, brukowca lub kostki betonowej. W przypadku wysp o większych gabarytach możliwe jest ich zagospodarowanie zielenią, co dodatkowo wpływa na poprawę estetyki przestrzeni ulicznej.
Rys. 1. Przykładowe rodzaje różnych poziomych środków uspokojenia ruchu (oprac. własne)
Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.