DROGI SAMORZADOWE_nr_88 - E-BOOK.pdf - 1.jpg
WYDANIE: wrzesień - październik | 5 (88) 2026

DROGI SAMORZĄDOWE

wrzesień - październik

Drodzy Czytelnicy!


Drogi i ulice nie są dziś wyłącznie infrastrukturą, o którą trzeba dbać i którą należy modernizować. Coraz częściej stają się miejscem, w którym spotykają się nowe technologie, zmieniające się przepisy, oczekiwania mieszkańców i wyzwania związane z ochroną środowiska.

Samorządy muszą więc podejmować decyzje, które będą miały konsekwencje nie tylko dla obecnych inwestycji, ale również dla funkcjonowania lokalnych wspólnot w kolejnych latach. Tematem otwierającym ten numer jest pytanie, przed którym coraz częściej stają zarządcy dróg, a mianowicie: w którą stronę powinna zmierzać lokalna transformacja transportowa – ku wodorowi czy elektryfikacji? Nowe przepisy i dynamiczny rozwój technologii sprawiają, że wybór odpowiednich rozwiązań wymaga dziś znacznie szerszego spojrzenia niż jeszcze kilka lat temu.

Technologia zmienia także sposób, w jaki projektujemy i utrzymujemy drogi. Przyglądamy się zatem problemom związanym z inwestycjami w oświetlenie LED, obowiązkom dotyczącym kanałów technologicznych w pasach drogowych oraz najnowszym wytycznym dotyczącym stosowania kruszyw w budownictwie drogowym. To zagadnienia bardzo praktyczne, bo za każdym z nich stoją konkretne decyzje inwestycyjne, procedury i odpowiedzialność zarządców dróg.

Nie zapominamy przy tym o jakości życia mieszkańców. Mechaniczne zmywanie ulic może być jednym ze sposobów na ograniczenie uciążliwości związanych z zanieczyszczeniami, natomiast odpowiednio zaprojektowane zwężenia jezdni w strefach 30 km/h pokazują, że bezpieczeństwo ruchu i troska o środowisko mogą iść w parze z tworzeniem bardziej przyjaznej przestrzeni publicznej.

Jak zawsze, sporo miejsca poświęcamy również prawu. W „Prawnych zeszytach drogowych” analizujemy m.in. realizację skrzyżowań dróg różnych kategorii w trybie specustawy drogowej, przewlekłość postępowań dotyczących odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości, urządzenia obce w pasie drogowym oraz kwestie związane z rowami przy drogach publicznych. To tematy, które pokazują, jak wiele praktycznych problemów może kryć się za pozornie prostymi decyzjami dotyczącymi drogi.

Oddajemy więc w Państwa ręce numer poświęcony drogom w okresie zmian – technologicznych, prawnych i społecznych. Mamy nadzieję, że zawarte w nim analizy pomogą Państwu nie tylko lepiej rozumieć zachodzące procesy, ale przede wszystkim podejmować trafne decyzje w codziennej pracy.

 

Zapraszam do lektury!
Redakcja czasopisma „Drogi Samorządowe”

Zamów prenumeratę

UTRZYMANIE DRÓG

MICHAŁ STAWOWIAK wrzesień-październik | 5 (88) 2026

ZAGADNIENIA MECHANICZNEGO ZMYWANIA DRÓG I ULIC W KONTEKŚCIE POPRAWY JAKOŚCI ŻYCIA MIESZKAŃCÓW

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jak prawidłowo przebiega zmywanie ulic?
  • Jak zbudowana i eksploatowana jest polewarko-zmywarka?

 

Zmywanie ulic ma na celu usunięcie stałych zanieczyszczeń znajdujących się na nawierzchni dróg i ulic. W czasie zmywania następuje oddzielenie cząstek brudu od nawierzchni, a następnie ich przemieszczenie przez wodę w kierunku do krawężnika, wówczas część zanieczyszczeń spływa wraz z wodą do studzienek kanalizacyjnych. Zmywanie dokonuje się strumieniem wody kierowanym na nawierzchnię, przez zmywaki, pod ciśnieniem 5–8 atmosfer. Zmywanie ulic może być stosowane tylko na nawierzchniach utwardzonych i wodoszczelnych, niepowodujących rozproszenia strumienia wody ani wymywania spoin. Ponadto zmywanie może odbywać się tylko w dodatnich temperaturach powietrza i nawierzchni [3]. Prędkość strumienia wody powinna zapewnić utrzymanie w strumieniu cząstek zanieczyszczeń, co zależy od ich rozmiarów i masy. Praktycznie prędkość ta powinna być nie mniejsza niż 0,5 m/s.

PROJEKTOWANIE

ALICJA SOŁOWCZUK STANISŁAW MAJER wrzesień-październik | 5 (88) 2026

SKUTECZNE I PRZYJAZNE ŚRODOWISKU ZWĘŻENIA JEZDNI W STREFIE 30 KM/H

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są możliwe zwężenia jezdni połączone z progami zwalniającymi?
  • Jak powinno się zagospodarowywać wyspy boczne przy zwężaniu jezdni?

 

W marcowym i majowym numerze „Dróg Samorządowych” przedstawiono różne przykłady strefy 30 z zastosowaniem szykan lub naprzemiennych pasów postojowych. W niniejszym artykule zostaną omówione przykłady i zasady stosowania różnego rodzaju zwężeń jezdni w strefach 30 znajdujących się na przedmieściach miast europejskich.

TECHNOLOGIE

EMIL OKRASA wrzesień-październik | 5 (88) 2026

DLACZEGO NIE KAŻDY PRZETARG NA OŚWIETLENIE LED KOŃCZY SIĘ SUKCESEM?

Modernizacja oświetlenia drogowego z wykorzystaniem technologii LED od kilku lat należy do najczęściej realizowanych inwestycji przez jednostki samorządu terytorialnego. Trudno się temu dziwić – nowoczesne oprawy pozwalają znacząco ograniczyć zużycie energii elektrycznej, obniżyć koszty utrzymania infrastruktury oraz poprawić bezpieczeństwo uczestników ruchu. Dodatkowym impulsem są programy dofinansowań, które umożliwiają samorządom realizację przedsięwzięć, na które jeszcze kilka lat temu często brakowało środków.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Dlaczego modernizacja oświetleniadrogowego LED może nie przynieść zakładanych efektów?
  • Na co zwrócić uwagę, aby inwestycja w oświetlenie LED była opłacalna i skuteczna przez wiele lat?
EWELINA STAŃCZYK-MALICKA wrzesień-październik | 5 (88) 2026

KANAŁY TECHNOLOGICZNE W PASACH DROGOWYCH: OBOWIĄZKI I WYJĄTKI

W pierwszej części artykułu przedstawiono genezę, definicję oraz podstawy prawne obowiązku budowy kanałów technologicznych wraz z ustawowymi wyjątkami od tego obowiązku. Druga część koncentruje się na praktycznym wymiarze funkcjonowania kanałów już wybudowanych. Omówione zostaną zasady ich udostępniania podmiotom trzecim na zasadach równego traktowania i niedyskryminacji, kwestie opłat i ich opodatkowania, a także bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Całość uzupełniają praktyczne aspekty stosowania przepisów przez zarządców dróg samorządowych, rekomendowane skuteczne praktyki oraz perspektywy zmian prawnych.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są zasady udostępniania kanałów technologicznych i pobierania za nie opłat?
  • Kiedy powstaje obowiązek budowy kanału technologicznego i kiedy można od niego odstąpić?
PRZEMYSŁAW STAŁOWSKI wrzesień-październik | 5 (88) 2026

ANALIZA WYTYCZNYCH WT-4 (2025) POD KĄTEM ZASTOSOWANIA KRUSZYW W BUDOWNICTWIE DROGOWYM

Sektor drogowy w Polsce znajduje się w punkcie zwrotnym. Przez ostatnie lata nasze podejście do tworzenia specyfikacji technicznych w dużej mierze opierało się na standardach, które – choć przez długi czas skuteczne – przestały odpowiadać na wyzwania nowoczesnej infrastruktury. Zapisy, które jeszcze niedawno stanowiły fundament naszej pracy, tracą swoją aktualność, ustępując miejsca wytycznym dopasowanym do dzisiejszych realiów technicznych i materiałowych. Kluczowym punktem tej transformacji jest wprowadzenie Wymagań Technicznych WT-4 (2025).

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są obecne wymagania techniczne dla kruszyw stosowanych w warstwach konstrukcji drogowej, takich jak warstwy mrozoochronne, podbudowy pomocnicze i zasadnicze?
  • Jak brzmią zmiany, które zostały wprowadzone w 2025 r. w Wymaganiach Technicznych WT-4, względem wcześniejszych wydań dokumentu oraz odniesień do polskich norm technicznych?

PRAWNE ZESZYTY DROGOWE

RAFAŁ CZERWCZAK wrzesień-październik | 5 (88) 2026

REALIZACJA SKRZYŻOWAŃ DRÓG RÓŻNYCH KATEGORII W TRYBIE SPECUSTAWY DROGOWEJ

Inwestycje dotyczące skrzyżowań stanowią przedsięwzięcia, w ramach których stykają się zarówno kompetencje wnioskodawców – zarządców dróg, jak i starostów oraz wojewodów wydających decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych. Miejsce styku bardzo często stanowi newralgiczny a zarazem kłopotliwy punkt przedsięwzięć drogowych, niezależnie od tego, czy dotyczy zagadnień stricte technicznych, czy też kwestii formalno-prawnych.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy jedną decyzją ZRID można objąć drogi różnych kategorii?
  • Czy złożenie wniosku o ZRID musi być poprzedzone porozumieniem pomiędzy zarządcami dróg?
  • Jak wygląda procedura nabywania nieruchomości pod drogi innych kategorii?
ANETA MOŚCICKA wrzesień-październik | 5 (88) 2026

CO Z PRZEWLEKŁOŚCIĄ ODSZKODOWAŃ ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGI?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Dlaczego postępowania o odszkodowanie za nieruchomości wywłaszczone pod drogi trwają tak długo?
  • Jakie zmiany w prawie planuje Ministerstwo Infrastruktury, aby właściciele szybciej otrzymywali odszkodowania?

 

Polacy skarżą się do Rzecznika Praw Obywatelskich na rażącą przewlekłość postępowań odszkodowawczych za nieruchomości przejęte m.in. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów tzw. specustawy drogowej. Stanowisko w tej sprawie zajęło Ministerstwo Infrastruktury.

PATRYCJA JASIK wrzesień-październik | 5 (88) 2026

URZĄDZENIA OBCE UMIESZCZONE W PASIE DROGOWYM PRZED WEJŚCIEM W ŻYCIE USTAWY O DROGACH PUBLICZNYCH ZASADY DOTYCZĄCE ICH REMONTU I PRZEBUDOWY

Poza pewnymi wyjątkami wszystkie urządzenia obce w pasie drogowym wymagają zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej. Przedmiotem zezwolenia może być umieszczenie w pasie drogowym urządzeń obcych, liniowych urządzeń obcych, reklamy, prowadzenie robót, zajęcie na prawach wyłączności – w tych decyzjach naliczane są opłaty. Podstawę prawną stanowi art. 40 ust. 2 pkt 1–4 ustawy o drogach publicznych (dalej jako u.d.p.). Zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń obcych, liniowych urządzeń obcych oraz reklam poprzedzone jest wydaniem przez zarządcę drogi decyzji zezwalającej na lokalizację (bezpłatnej) – art. 39 ust. 3 u.d.p. Jako wyjątek od powyższych zasad, przykładowo można wymienić umieszczanie w pasie drogowym punktów dostępu bezprzewodowego, niewymagające wydania decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 i 3 u.d.p. – odpłatnej decyzji na zajęcie pasa drogowego, a jedynie decyzji lokalizacyjnej.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Kiedy urządzenie znajdujące się w pasie drogowym może pozostać w nim bez zezwolenia i opłat?
  • Jakie zasady obowiązują przy remoncie lub przebudowie urządzenia znajdującego się w pasie drogowym i jaki jest 14-dniowy termin na reakcję zarządcy drogi?
MICHAŁ KRASIŃSKI wrzesień-październik | 5 (88) 2026

ROWY PRZY DROGACH PUBLICZNYCH

Rowy usytuowane przy drogach publicznych mają istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, ale i samego stanu technicznego drogi. Utrzymanie rowów we właściwym stanie technicznym minimalizuje koszty ponoszone przez zarządcę związane z drogą publiczną. W niniejszym artykule przedstawione zostaną najważniejsze zagadnienia prawne związane z rowami przy drogach publicznych, a wynikające z przepisów ustawowych, techniczno-budowlanych, jak również orzeczeń sądów administracyjnych.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Kto odpowiada za utrzymanie rowów przydrożnych i jaki ma obowiązek w tym zakresie?
  • Czy można odprowadzać wodę lub ścieki do rowu przydrożnego?

WARTO WIEDZIEĆ

ANNA BRYŁA wrzesień-październik | 5 (88) 2026

WODOROWA REWOLUCJA CZY ELEKTRYCZNA EWOLUCJA? W CO SAMORZĄDY POWINNY INWESTOWAĆ W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW?

We wrześniu 2023 r. Urząd Miasta Chełm ogłosił przetarg, jakiego w Polsce jeszcze nie było: 26 autobusów wodorowych, największe zamówienie tej klasy w kraju. Rok wcześniej miasto otrzymało dotację z pierwszej edycji programu „Zielony Transport Publiczny”. Całość wyceniono na niecałe 112 mln zł, z czego NFOŚiGW pokrywał 100,4 mln. Wkład własny gminy: ok. 12 mln.

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy samorządom bardziej opłaca się inwestować w autobusy elektryczne czy wodorowe?
  • Jakie koszty i ryzyka powinien uwzględnić samorząd przed wyborem technologii i podpisaniem umowy?