0001.png
WYDANIE: lipiec - sierpień | 4 (87) 2026

DROGI SAMORZĄDOWE

lipiec - sierpień

Szanowni Państwo,

oddajemy w Państwa ręce kolejny numer magazynu „Drogi Samorządowe” poświęcony wyzwaniom i kierunkom rozwoju lokalnej infrastruktury drogowej.

W tym wydaniu przyglądamy się zagadnieniom, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie zarządców dróg. Kontynuujemy temat transportu substancji niebezpiecznych po drogach samorządowych, analizując obowiązki i wyzwania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa. Podejmujemy również niezwykle aktualny temat elektromobilności, wskazując możliwości finansowania inwestycji niezbędnych do rozwoju infrastruktury dla pojazdów elektrycznych.

Coraz większą rolę w zarządzaniu ruchem odgrywają nowoczesne technologie. Pokazujemy, jak sztuczna inteligencja wspiera sterowanie sygnalizacją świetlną, a także jak wykorzystanie danych cyfrowych staje się fundamentem nowoczesnego systemu zarządzania infrastrukturą drogową i informacji miejskiej. Nie zabrakło również tematów związanych ze zrównoważonym rozwojem – prezentujemy możliwości wykorzystania kruszyw z recyklingu oraz rozwiązania ograniczające emisję pyłów podczas utrzymania dróg.

Istotną część numeru stanowią zagadnienia prawne. Omawiamy obowiązki związane z kanałami technologicznymi w pasach drogowych, zasady waloryzacji umów w warunkach zmieniającej się sytuacji gospodarczej, rolę audytów bezpieczeństwa ruchu drogowego, ograniczenia wynikające z decyzji ZRID oraz kwestie podatkowe dotyczące realizacji inwestycji infrastrukturalnych.

Mamy nadzieję, że przygotowane artykuły dostarczą Państwu nie tylko aktualnej wiedzy, ale również praktycznych wskazówek przydatnych w codziennej pracy.

Życzymy inspirującej lektury.

Redakcja czasopisma „Drogi Samorządowe”

Zamów prenumeratę

UTRZYMANIE DRÓG

MICHAŁ STAWOWIAK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE STOSOWANIA SYSTEMU PM10 I PM2,5 W ODNIESIENIU DO ZAMIATAREK MECHANICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co zrobić z zamiatarkami drogowymi, które zostały wyprodukowane przed wprowadzeniem norm i dyrektyw?
  • Jakie są korzyści ze stosowania systemu PM10 i PM2,5?

Prezentowany w niniejszym artykule system PM10 i PM2,5 został zastosowany do zamiatarki firmy Bucher Schörling, wyposażonej w zasobnik na zanieczyszczenia o pojemności 7 m3 i zamontowanej na podwoziu samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej 18 t. Zamiatarka ta jest wyposażona w dwie szczotki talerzowe, umieszczone po lewej i prawej stronie maszyny, oraz szczotkę walcową, umieszczoną pomiędzy szczotkami talerzowymi.

PROJEKTOWANIE

SZYMON CIUPA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

ZARZĄDZANIE INFRASTRUKTURĄ DROGOWĄ W OPARCIU O DANE CYFROWE JAKO WAŻNA CZĘŚĆ SYSTEMU INFORMACYJNEGO MIASTA

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jaką rolę tworzy miejski system informacji przestrzennej?
  • Na jakie konkretne potrzeby powinien odpowiadać cyfrowy bliźniak ulicy?

Zarządzanie drogami w mieście przez wiele lat było postrzegane przede wszystkim jako zadanie techniczne i utrzymaniowe. Droga miała być przejezdna, bezpieczna, właściwie oznakowana, utrzymana w odpowiednim stanie i zgodna z wymaganiami przepisów. Tak rozumiane drogownictwo miejskie nadal pozostaje podstawą działania każdego zarządcy drogi, ale coraz wyraźniej widać, że współczesna ulica nie mieści się już w tak wąskim rozumieniu. Nie jest wyłącznie pasem asfaltu, który trzeba wyremontować, odśnieżyć, oznakować i okresowo skontrolować. Jest jednym z najważniejszych i najbardziej złożonych zasobów publicznych miasta, w którym spotykają się mobilność, bezpieczeństwo, parkowanie, zieleń, odwodnienie, reklamy, infrastruktura techniczna, dostępność, transport publiczny, logistyka, przestrzeń publiczna, decyzje administracyjne i codzienne oczekiwania mieszkańców.

TECHNOLOGIE

EMIL OKRASA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

AI PRZEJMUJE WŁADZĘ NAD ŚWIATŁEM

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co sprawia, że sztuczna inteligencja może się stać filarem przyszłych instalacji oświetleniowych?
  • Jakie wyzwania i zagrożenia niesie za sobą wykorzystanie AI w inteligentnym oświetleniu ulicznym?

Dynamiczny rozwój rynku pojazdów zeroemisyjnych w Polsce nie omija dróg lokalnych, co rodzi bezprecedensowe zapotrzebowanie na powszechnie dostępną infrastrukturę ładowania. Jak wskazaliśmy w pierwszej części artykułu, elektryfikacja gminnych flot, wymiana taboru komunalnego oraz inwestycje w stacje EV to już nie kwestia wizerunkowego luksusu, a wymóg legislacyjny, wynikający wprost z ustawy o elektromobilności i unijnych dyrektyw.

PRZEMYSŁAW STAŁOWSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KRUSZYWO Z RECYKLINGU SPOSOBEM NA OGRANICZENIE WYDOBYCIA I WYKORZYSTANIE SUROWCÓW WTÓRNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są różnice we właściwościach kruszywa pozyskiwanego z recyklingu betonowego na tle kruszyw naturalnych?
  • Jakie są podstawowe zastosowania kruszywa w praktyce budowlanej na przykładzie konstrukcji podbudów drogowych?

Wykorzystanie kruszyw z recyklingu betonowego staje się priorytetem w polskim budownictwie infrastrukturalnym. Wynika to nie tylko z ograniczonej wystarczalności zasobów naturalnych, ale również z ekonomii. Jednak warty zaznaczenia jest jeszcze jeden fakt – dzięki stosowaniu kruszyw z recyklingu można znacznie zredukować ślad węglowy produktów zawierających surowce wtórne.

EWELINA STAŃCZYK-MALICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KANAŁY TECHNOLOGICZNE W PASACH DROGOWYCH – OBOWIĄZKI I WYJĄTKI

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy kanał technologiczny stanowi odrębny obiekt budowlany, czy element drogi?
  • Jakie są wyjątki od obowiązku budowy kanałów technologicznych?

 

Kanały technologiczne w pasach drogowych stały się jednym z kluczowych narzędzi cyfryzacji państwa, umożliwiając budowę sieci szerokopasmowych bez wielokrotnego naruszania nawierzchni dróg. Niniejsza pierwsza część artykułu poświęcona jest fundamentom prawnym tej instytucji. Przedstawiono w niej genezę regulacji sięgającą prawa Unii Europejskiej, ustawową definicję kanału technologicznego, podstawy prawne obowiązku jego budowy wynikające z art. 39 ustawy o drogach publicznych, a także zakres podmiotowy i przedmiotowy tego obowiązku. Część tę zamyka analiza ustawowych wyjątków pozwalających zarządcy drogi na odstąpienie od budowy kanału.

PRAWNE ZESZYTY DROGOWE

MIRON TADYCH lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BAKU PALIWA NIE NAPEŁNISZ WSKAŹNIKIEM GUS. JAK MĄDRZE WALORYZOWAĆ UMOWY?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • W jaki sposób skutecznie i sprawiedliwie zwaloryzować wynagrodzenie wykonawcy?
  • Co jest kluczowe w bezbłędnym działaniu mechanizmu waloryzacji?

Utrzymanie wielokilometrowych sieci dróg samorządowych to wysoce złożony, wielowymiarowy system naczyń połączonych, w którym krew stanowi bezsprzecznie olej napędowy. Z perspektywy inżynierii ruchu, logistyki miejskiej oraz ciągłości świadczenia fundamentalnych usług publicznych zarządzanie infrastrukturą drogową jest procesem ciągłym, nieznającym przerw technologicznych ani okresów przestoju.

MICHAŁ KRASIŃSKI lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

BEZPIECZEŃSTWO RUCHU DROGOWEGO – ROLA AUDYTÓW I KONTROLI W ZAKRESIE DRÓG PUBLICZNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Kto może być audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego?
  • Co jest celem ukierunkowanej kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego?

Audyty i kontrole stanowią jeden z kluczowych instrumentów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wskazując na ich istotę, można wymienić prewencyjne, stałe rozpoznawanie pojawiających się zagrożeń, wskazywanie na ich przyczyny oraz wdrażanie środków zaradczych. O tym, jaką rolę audytom i kontrolom dróg publicznych przyznają przepisy i orzecznictwo, dowiecie się Państwo z dalszej części tego artykułu.

PATRYCJA JASIK lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

OGRANICZENIA W KORZYSTANIU Z NIERUCHOMOŚCI NA PODSTAWIE DECYZJI ZRID

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności przesyłu?
  • Jakie są terminy wypłaty odszkodowania?

Decyzje wydawane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegól nych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicz nych (Dz. U. 2024 r., poz. 311), dalej jako ustawa ZRID, dotyczą nie tylko terenu przeznaczonego pod przyszłą drogę publiczną, ale mogą wpływać także na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiadujących z tym terenem. W decyzji tej bowiem określa się towarzyszące realizacji inwestycji drogowej ograniczenia na nieruchomościach znajdujących się poza liniami rozgranicza jącymi teren pasa drogowego. A zatem zakres inwestycji drogowej realizo wanej w tym trybie sięga dalej niż tylko granice przyszłego pasa drogowego i lokalizowanej w nim drogi. Jakie zatem rozstrzygnięcia i ograniczenia dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z drogą może zawierać decyzja ZRID?

ANETA MOŚCICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

CZY WOJEWÓDZTWO JEST PODATNIKIEM VAT Z TYTUŁU REALIZACJI INFRASTRUKTURY DROGOWEJ?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Dlaczego województwo nie może odliczyć ani odzyskać podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę ścieżek rowerowych?
  • W jakich sytuacjach jednostka samorządu terytorialnego jest uznawana za podatnika VAT, a w jakich nie?

Województwo nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego ani do jego zwrotu w odniesieniu do wydatków poniesionych na realizację ścieżek rowerowych. Samo rządy na gruncie VAT mogą w dwoistym charakterze: podmiotów niebędących podatnikami VAT, gdy realizują za dania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa. Ponadto mogą występować jako podatnicy po datku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podsta wie umów cywilnoprawnych – podkreślił dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

WARTO WIEDZIEĆ

PRZEMYSŁAW GOGOJEWICZ lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

TRANSPORT SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH PO DROGACH SAMORZĄDOWYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy zbiorniki cystern, które poruszają się po drogach samorządowych, mogą posiadać inne substancje niebezpieczne?
  • Do czego jest zobowiązany uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych po drogach samorządowych?

Zgodnie z § 16 rozporządzenia w sprawie warunków krajowego przewozu towarów niebezpiecznych środkami transportu należącymi do sił zbrojnych lub środkami transportu, za które siły zbrojne są odpowiedzialne, dokumentacja techniczna cysterny powinna zawierać: 1) dokumentację odbiorczą; 2) dokumentację księgi rewizyjnej, którą tworzy zbiór protokołów i decyzji dotyczących zbiornika cysterny; 3) inne dokumenty. 

DROGOWE INSPIRACJE

MATEUSZ CZERKO lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

ELEKTROMOBILNOŚĆ NA DROGACH LOKALNYCH: JAK SFINANSOWAĆ REWOLUCJĘ EV?

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co jest podstawową barierą w budowie szybkich stacji ładowania?
  • Z którym programem warto sfinansować rewolucję w transporcie drogowym?

Dynamiczny rozwój rynku pojazdów zeroemisyjnych w Polsce nie omija dróg lokalnych, co rodzi bezprecedensowe zapotrzebowanie na powszechnie dostępną infrastrukturę ładowania. Jak wskazaliśmy w pierwszej części artykułu, elektryfikacja gminnych flot, wymiana taboru komunalnego oraz inwestycje w stacje EV to już nie kwestia wizerunkowego luksusu, a wymóg legislacyjny, wynikający wprost z ustawy o elektromobilności i unijnych dyrektyw.