Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:
- Kto może być audytorem bezpieczeństwa ruchu drogowego?
- Co jest celem ukierunkowanej kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego?
Audyty i kontrole stanowią jeden z kluczowych instrumentów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wskazując na ich istotę, można wymienić prewencyjne, stałe rozpoznawanie pojawiających się zagrożeń, wskazywanie na ich przyczyny oraz wdrażanie środków zaradczych. O tym, jaką rolę audytom i kontrolom dróg publicznych przyznają przepisy i orzecznictwo, dowiecie się Państwo z dalszej części tego artykułu.
PODSTAWOWA REGULACJA PRAWNA
Podstawowym aktem prawnym regulującym audyty i kontrole dróg publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 889, dalej jako ,,UDP”). W słowniczku ustawowym UDP wskazuje na definicje: utrzymania drogi, tj. wykonywania robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej (art. 4 pkt. 20 UDP) oraz ochrony drogi, tj. działań mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu (art. 4 pkt 21 UDP). Widać zatem, że w kontekście utrzymania i ochrony drogi UDP kładzie nacisk na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Ono zaś podlega monitorowaniu.
ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM – AUDYTY I KONTROLE
Zarządzanie bezpieczeństwem definiuje się w nauce jako pakiet działań dążących do osiągnięcia zamierzonego stanu bezpieczeństwa oraz utrzymywania ho na określonym poziomie. Działania te dążą do minimalizacji prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń niepożądanych oraz stwarzają możliwość do jego kontrolowania i monitorowania poprzez identyfikację zagrożeń oraz ocenę występującego ryzyka (A. Białas, Bezpieczeństwo...; cyt. za: Kochańska M., Kowalski C.: Kultura bezpieczeństwa. Przegląd problematyki. Pomorskie Forum Bezpieczeństwa 2021/1: 6; w: Burtowy M.: Drogi publiczne. Komentarz. Opublikowano: WKP 2022). Do działań dotyczących zarządzania bezpieczeństwem dróg, biorąc pod uwagę art. 24h–24mc UDP, należą m.in. takie czynności kontrolne i ocenę jak:
- audyt bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 24h, pkt 1, lit. b UDP),
- ukierunkowane kontrole bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 24h, pkt 3 UDP).
Audyt bezpieczeństwa ruchu drogowego to niezależna, szczegółowa, techniczna ocena cech projektowanej, budowanej, przebudowywanej lub użytkowanej drogi publicznej pod względem bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego (art. 4 pkt 29 UDP). Odnosząc się natomiast do ukierunkowanych kontroli, należy stwierdzić, że są one przeprowadzane na podstawie wyników klasyfikacji bezpieczeństwa, opublikowanych zgodnie z art. 24mb ust. 4 UDP, przez zarządców dróg, którzy zarządzają poszczególnymi drogami lub ich odcinkami przypisanymi do kategorii o najniższym poziomie bezpieczeństwa oraz kategorii drugiej w kolejności o najniższym poziomie bezpieczeństwa. Takie ukierunkowane kontrole na tych drogach lub odcinkach uwzględniają potrzeby szczególnie zagrożonych uczestników ruchu drogowego (art. 24mc UDP).
Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.