mockup drogi 03 (1) (1).png
WYDANIE: maj - czerwiec | 3 (86) 2026

DROGI SAMORZĄDOWE

maj - czerwiec

Szanowni Państwo,

oddajemy w Państwa ręce kolejne wydanie „Dróg Samorządowych” – numer, który powstawał w czasie intensywnych dyskusji o kierunkach rozwoju infrastruktury lokalnej. Trudno oprzeć się wrażeniu, że dziś zarządzanie drogami samorządowymi to nie tylko kwestia techniki czy finansów, lecz coraz częściej sztuka godzenia interesów, oczekiwań społecznych i dynamicznie zmieniających się regulacji.

Trudne tematy wyzwalają napięcia, z jakimi mierzą się zarządcy dróg, projektanci i samorządowcy – od rezygnacji z konwencjonalnych źródeł światła, poprzez wdrażanie nowoczesnych technologii i elektromobilności, aż po wyzwania prawne związane ze strefami czystego transportu czy organizacją płatnego parkowania. W wielu obszarach brakuje jednoznacznych odpowiedzi, a decyzje podejmowane dziś będą miały konsekwencje na dekady.

W tym numerze przyglądamy się materiałom budowlanym, zasadom projektowania czy mechanizmom finansowania infrastruktury drogowej. Nie unikamy tematów trudnych: transportu substancji niebezpiecznych, wywłaszczeń czy niejednoznaczności interpretacyjnych w przepisach. To właśnie na styku praktyki i prawa najczęściej rodzą się pytania, na które nie ma prostych odpowiedzi.

Szczególną uwagę zwracamy na rolę samorządów w kształtowaniu nowoczesnej, bezpiecznej i zrównoważonej przestrzeni transportowej. Czy elektromobilność rzeczywiście buduje wizerunek gminy? Jak projektować pasy postojowe, aby realnie ograniczały prędkość pojazdów? Jakich elementów dotyczy katalog zwolnień ustawowych? To tylko część zagadnień, które podejmujemy na naszych łamach.

Mamy nadzieję, że przygotowane artykuły staną się dla Państwa źródłem inspirującej wiedzy.

Życzymy inspirującej lektury,
Redakcja czasopisma „Drogi Samorządowe”

Zamów prenumeratę

UTRZYMANIE DRÓG

PRZEMYSŁAW STAŁOWSKI maj-czerwiec | 3 (86) 2026

KRUSZYWO WAPIENNE – FAKTY I MITY, PORÓWNANIE Z INNYMI KRUSZYWAMI WYKORZYSTYWANYMI W BUDOWNICTWIE DROGOWYM

Kruszywo wapienne to przekruszona skała pochodzenia osadowego. Jest najbardziej rozpowszechnioną skałą na świecie. Z wyglądu bardzo charakterystyczna, bo jest jasna, w odróżnieniu do innych skał. Wapienie występują w różnej formie w zależności od okresu geologicznego, w którym się uformowały. Wapienie o najlepszych właściwościach, które są wykorzystywane w budownictwie drogowym, pochodzą z różnych epok geologicznych, ostatecznym kryterium wykorzystania ich w poszczególnych obszarach drogownictwa są dokładne badania ich właściwości. Można zatem wywnioskować, że o charakterystyce skał wapiennych decyduje ich geneza, wiek i skład [1].

PRAWNE ZESZYTY DROGOWE

PATRYCJA JASIK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PRZEGLĄD TRYBÓW – ZRID A „ZWYKŁE” WYWŁASZCZENIE – PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

Problematyka odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne należy do jednych z najbardziej istotnych zagadnień na styku prawa administracyjnego i inwestycyjnego. Funkcjonuje kilka trybów przejmowania nieruchomości, które – choć prowadzą do podobnego skutku w postaci utraty prawa własności – różnią się zarówno przebiegiem procedury, jak i zasadami ustalania oraz wypłaty odszkodowania. Szczególne znaczenie ma tu zestawienie klasycznego trybu wywłaszczeniowego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami z regulacjami specustawy drogowej (ZRID), która wprowadza rozwiązania uproszczone i przyspieszone. Celem artykułu jest uporządkowanie tych trybów oraz wskazanie najważniejszych podobieństw i różnic z perspektywy odszkodowawczej.

ANETA MOŚCICKA maj-czerwiec | 3 (86) 2026

WYDZIELENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PUBLICZNĄ A PRZENIESIENIE OBCIĄŻEŃ HIPOTECZNYCH DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy w wypadku nabycia nieruchomości do księgi wieczystej obejmującej nieruchomość wydzieloną na drogę publiczną przenosi się dotychczasowe obciążenia hipoteczne tej nieruchomości?
  • Kto po przejściu działki pod drogę publiczną realizuje uprawnienia wierzyciela hipotecznego?

WARTO WIEDZIEĆ

PRZEMYSŁAW GOGOJEWICZ maj-czerwiec | 3 (86) 2026

TRANSPORT SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNYCH PO DROGACH SAMORZĄDOWYCH

Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN. Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany zamieścić w wymaganych dokumentach, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN, nazwę i adres podmiotu, którego własnością w chwili przekazania osobie wykonującej przewóz towarów jest towar niebezpieczny.

DROGOWE INSPIRACJE

SŁAWOMIR DZIEDZIC maj-czerwiec | 3 (86) 2026

NOWOCZESNE TECHNOLOGIE W SŁUPACH OŚWIETLENIOWYCH – DESIGNPOLE

Współczesna infrastruktura miejska wymaga rozwiązań, które w równym stopniu łączą funkcjonalność, bezpieczeństwo, estetykę oraz komfort użytkowników. Tradycyjne słupy oświetleniowe pełniły głównie funkcję użytkową, natomiast nowoczesne technologie umożliwiają dziś nie tylko efektywne doświetlanie przestrzeni, lecz także aktywne kształtowanie wizerunku miasta, integrację dodatkowych funkcji oraz realne wsparcie dla zrównoważonego rozwoju środowiska miejskiego. Odpowiedzią na te potrzeby są kompozytowe słupy oświetleniowe Designpole – innowacyjne rozwiązanie łączące zaawansowaną technologię materiałową z wyrazistym wzornictwem.

ANNA BRYŁA MATEUSZ CZERKO maj-czerwiec | 3 (86) 2026

CZYSTY TRANSPORT – JAK ELEKTROMOBILNOŚĆ BUDUJE NOWOCZESNY WIZERUNEK GMINY?

Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wyposażyć osobę wykonującą przewóz towarów w wymagane dokumenty, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN. Uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany zamieścić w wymaganych dokumentach, o których mowa w ustawie oraz odpowiednio w ADR, RID lub ADN, nazwę i adres podmiotu, którego własnością w chwili przekazania osobie wykonującej przewóz towarów jest towar niebezpieczny.

W OGNIU POLEMIK

BOGDAN ŚLĘK maj-czerwiec | 3 (86) 2026 Tylko on-line

KONIEC ERY KONWENCJONALNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA

Unia Europejska kontynuje proces wycofywania konwencjonalnych źródeł światła. W 2023 r. zakazano wprowadzania na rynek UE świetlówek prostych T5/T8 oraz niezintegrowanych świetlówek kompaktowych CFL-ni. Niemniej należy zauważyć, że mimo trwającej od dekady transformacji rynku oświetleniowego nadal ponad połowa instalacji oświetleniowych w budynkach użyteczności publicznej wyposażonych jest w oświetlenie świetlówkowe.

PRAWO W PRAKTYCE

MIRON TADYCH maj-czerwiec | 3 (86) 2026

SAMORZĄDY MIĘDZY MŁOTEM A KOWADŁEM JAK ZARZĄDZAĆ STREFĄ CZYSTEGO TRANSPORTU W 2026 R., GDY MINISTERSTWA MÓWIĄ RÓŻNYM GŁOSEM?

Od 1 stycznia 2026 r. polska rzeczywistość zarządzania mobilnością miejską funkcjonuje w stanie permanentnego napięcia. Wdrożenie pierwszego, pełnoprawnego etapu Strefy Czystego Transportu w Krakowie oraz wejście w drugi, znacznie bardziej restrykcyjny etap SCT w Warszawie ostatecznie zweryfikowały teorię z praktyką. Dla zarządców dróg i włodarzy miast powyżej 100 tys. mieszkańców to jednak dopiero początek batalii. Prawdziwym problemem wcale nie jest gniew kierowców. Prawdziwym problemem jest legislacyjna schizofrenia na szczytach władzy oraz bezlitosne orzecznictwo sądów administracyjnych, które właśnie zaczęło korygować samorządowe zapędy.

MICHAŁ KRASIŃSKI maj-czerwiec | 3 (86) 2026

STREFY PŁATNEGO PARKOWANIA W SAMORZĄDACH – O ZASADACH I LIMITACH W ICH FUNKCJONOWANIU

Strefy płatnego parkowania (dalej jako: „SPP”) stanowią jeden z kluczowych instrumentów zarządzania ruchem w jednostkach samorządu terytorialnego. Ograniczona liczba miejsc parkingowych generuje w centrach miast problemy, na które ma odpowiadać szczególny instrument zarządzania ruchem drogowym, jakim są SPP oraz śródmiejskie strefy płatnego parkowania (dalej jako: ,,ŚSPP”).