Rodzaj dróg, a także dostęp do nich ma istotne znaczenie zarówno w stosunkach cywilnoprawnych, jak i administracyjnoprawnych. Droga to także prawa i obowiązki m.in. dla właściciela, zarządcy, użytkowników drogi czy inwestora planującego wykonać roboty budowlane. W niniejszym artykule przedstawione zostaną różne rodzaje dróg oraz dostęp do drogi publicznej w wybranym orzecznictwie sądów.
Z artykułu dowiesz się:
- Jak możemy rozwiązać problem braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości?
- Co jest ważne, aby określić, że nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej?
DROGA PUBLICZNA
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 889 dalej jako „UDP”) wskazuje w swoim art. 1, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne dzielą się na krajowe, wojewódzkie, powiatowe i drogi gminne, a ze względów funkcjonalno-technicznych możemy je podzielić na drogi zamiejskie i ulice oraz na klasy (art. 2 UDP).
Jak należy rozumieć zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz jakie są granice takiego zajęcia? Czy tytuł prawny jest istotny dla zaliczenia do jednej z kategorii dróg publicznych?
Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę, obejmujący zarówno jezdnie, jak i chodniki, ścieżki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, latarnie, zieleń przydrożną, sieci: wodociągowe, ciepłownicze, kanalizacji deszczowej i ściekowej, usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2018 r., LEX nr 2495281).
Należy mieć również na uwadze, że podejmując uchwałę o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych, organ gminy musi wykazać tytuł prawny do nieruchomości. Drogi gminne muszą stanowić własność gminy (art. 2a pkt 2 UDP). Zatem konieczną przesłanką do zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, przez które droga ta przebiega (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2020 r., II SA/Gl 180/20, LEX nr 3033044).
Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.